8 Mart 2010 Pazartesi

Dla ciebie i ognia (2008)

Dla ciebie i ognia 2008 yılı mahsulü Mateusz Jemiol ve Tomasz Zasada tarafından yazılıp yönetilmiş olan Polonya yapımı bir film. İkilinin ilk filmleri. Filmin resmi bir uluslararası ismi olmamakla birlikte, internetteki basit çeviricileri kullandığımda "For you and fire" gibi bir sonuç aldım. Filmi izlerken faydalandığım İngilizce altyazı ise filmin ismini "Burn after Reading" olarak çevirmişti. Büyük oranda Angel Heart (1987) isimli Alan Parker filmini anımsatan filmin konusuna geçelim.


Adam, işini bilen, genç ve hırslı bir gazetecidir. Hedeflerine doğru ilerlerken basamakları kaçar kaçar çıktığını önemsemez. Kapitalizmin acımasız dünyası içinde varolabilmek için gerekli şartlara haiz görünmektedir. Mahallesindeki kilisenin papazı hakkında yaptığı "pedofil rahip" haberini çalıştığı gazetede bastırabilmek için kellesini ortaya koyar. Haberin basılacağı gece kendini sağlama almak için rahibin çalışma odasına gizlice girer ve çeşitli porno dergiler ile birkaç çocuk pornosu videosu zulalar. Ertesi gün haber büyük yankı uyandırır. Haberi ihbar kabul eden polis, rahibin odasını aradığında zulalanmış porno materyallere ulaşır ve rahip hapse girer. Adam, başarılı bir haber yapmıştır. İş hayatındaki sanal başarıya rağmen özel hayatında üniversite öğrencisi nişanlısı Ania ile uyumlu bir hayat sürüyor gibidir.


Zafer sarhoşluğu içinde karşıdan karşıya geçerken omzuna uzanıp kendini kaldırıma çeken bir el olmasa hızla gelmekte olan arabanın altında kalacak olan Adam, bu gizemli elin sahibine teşekkür etmek için kendisini nişanlısının evine akşam yemeğine davet eder. Tesadüfe bakın ki bu kişi Polonya'nın en büyük gazetesinin sahibi Janusz'dan başkası değildir. Janusz ile tanışmasını ülkenin en büyük gazetesinde işe girme şansı olarak değerlendirme niyetindeki Adam'ın hayatı gayet tıkırındadır. Ta ki kendisine isimsiz bir zarf gelene kadar. Zarfın içinden nişanlısı Ania'ya ait üç adet fotoğraf çıkar. Ania bu fotoğrafların kendisine ait olmadığını iddia etmektedir. Adam'ın araştırmaları sonuç vermez. Ama nişanlısına güvendiği için fotoğrafları çok önemsemez. Hemen akabinde bu sefer benzer bir isimsiz zarf içinde bir CD gelir. CD'nin içinde nişanlısının evinde çekilmiş kısa bir video görüntüsü vardır. Adam herşeyini ikinci plana atarak kendini bu zarfların esrarını çözmeye verir.


Dla ciebie i ognia çok düşük bütçeli bir film. Bu düşük bütçenin dezavantajları filmin başında izleyeni bir parça yoruyor. Amatör oyunculuklar ise filmin en büyük handikapı gibi görünüyor. Kısıtlı imkanlar nedeniyle film günümüzde talep ettirilen görsel standartları yakalayamıyor. (Bu standartları yakalayıp konu sıkıntısı çeken ülkemiz sineması düşünüldüğünde oyumu bu tarz filmlerden yana kullanmakta beis görmüyorum.) Eğer (benim yaptığım gibi) biraz sabredilirse ilginç senaryosu sayesinde kötü oyunculuklar ve diğer negatif etmenler görmezden gelinebiliyor. Sinemanın en büyük silahlarından biri olan merak unsuru bu filmin de en büyük kozu. Anaakım (mainstream) sinema içinde değerlendirelebileceğimiz bu film, aslında çok da farklı olmayan hikayesini sıkmadan anlatabilmeyi başarıyor, ki filmin beni en çok etkileyen kısmı bu oldu. Bir ekip ne kadar büyük imkansızlıklar içinde olursa olsun, eğer derdi bir hikaye anlatmaksa ve hikaye anlatmayı becerebiliyorsa, anlattığı hikayeyi can kulağıyla dinleyecek birilerini mutlaka bulur. ABD Sineması sağolsun, salonlarımızı işgal eden dışı cilalanmış içi boş filmler yanında bu filmin değeri bir kat daha artıyor.


Filmin temposu ilk bir saatlik bölümde yükselen bir grafik çiziyor, ama orta bölümlerde düşen tempo ve ardarda gelen birkaç mantık hatası bir miktar can sıkıyor. Kısa sürede kendini toparlayan film son viraja girdiğinde kendinden emin, hızlı adımlarla aslında çok da sürpriz olmayan, hatta artık klişe diyebileceğimiz, finali ile nihayetleniyor.


Tekrar ediyorum, bu filmin önemsediğim kısmı ne anlattığı değil, nasıl anlattığı. Filmin yönetmenlerinin er ya da geç daha düzgün şartlarda çok daha iyi işler çıkartacağından eminim. İsimlerini bir yere kaydetmekte fayda var. Eğer ulaşabilirseniz bu düşük bütçeli filme bir şans verin. Pişman olmayacaksınız. (6/10)